خبر قطعه – بررسیها نشان میدهد تولید روزانه خودرو به حدود ۲۱۰۰ دستگاه رسیده؛ رقمی که در مقایسه با تولید حدود ۴۵۰۰ دستگاهی در روزهای پایانی سال گذشته، افت قابلتوجهی را نشان میدهد. در این میان، سهم عمده تولید به ایرانخودرو اختصاص دارد و سایپا با فاصلهای معنادار در رتبه بعدی قرار گرفته است. این شکاف میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی، بیانگر عمق چالشهایی است که خودروسازان با آن مواجه هستند.
فعالان صنعت خودرو معتقدند آنچه امروز در خطوط تولید میگذرد، بیش از هر زمان دیگری به «مدیریت بقا» شباهت دارد. استفاده از ذخایر محدود قطعات، کاهش هزینههای جاری، تعدیل برخی مزایا و کاهش شیفتهای تولید، بخشی از اقداماتی است که برای سرپا نگه داشتن خطوط در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، این راهکارها موقتی بوده و توان پاسخگویی به چالشهای بلندمدت را ندارند.
در پس این شرایط، مجموعهای از عوامل ساختاری و مقطعی قرار دارد؛ از کمبود نقدینگی و بدهیهای انباشته به قطعهسازان گرفته تا اختلال در تامین مواد اولیه و محدودیتهای ارزی. همزمان، تداوم سیاستهای قیمتگذاری دستوری باعث شده حاشیه سود خودروسازان تحت فشار قرار گیرد و امکان جبران هزینههای فزاینده از مسیر افزایش قیمت محصول نهایی وجود نداشته باشد.
در این میان، تحولات اخیر و تنشهای اسفندماه نیز فشار مضاعفی بر زنجیره تولید وارد کرده است. اختلال در صنایع بالادستی مانند فولاد و پتروشیمی، که تامینکنندگان اصلی مواد اولیه هستند، روند تامین را با وقفه و افزایش هزینه مواجه کرده و عملا تولید را به فعالیتی کمبازدهتر تبدیل کرده است.
کارشناسان هشدار میدهند اگرچه صنعت خودرو در گذشته نیز دورههای افت را تجربه کرده، اما شرایط فعلی به دلیل همزمانی چند بحران، پیچیدهتر از قبل است. در چنین فضایی، حتی «توقف نکردن» بهعنوان یک دستاورد تلقی میشود و بقا، جایگزین رشد بهعنوان اولویت نخست خودروسازان شده است.
با توجه به تداوم محدودیتها در تامین ارز، مشکلات ثبت سفارش و چشمانداز مبهم نقدینگی در ماههای آینده، به نظر میرسد صنعت خودرو در کوتاهمدت نیز با چالشهای جدی مواجه باشد. تداوم این وضعیت بدون اصلاحات اساسی در سیاستگذاری و تامین مالی، میتواند پیامدهایی فراتر از کاهش تولید داشته باشد و بر بازار کار و کل اقتصاد اثرگذار شود.