کیفیت خودروهای داخلی؛ مسئله فنی یا برداشت عمومی؟

خبر قطعه – در ایران، خودروها ملزم به رعایت مجموعه‌ای از استانداردهای اجباری هستند که طی سال‌های گذشته از ۸۵ مورد به بیش از ۱۱۰ مورد افزایش یافته است.

از نگاه صبوری، عبور از این الزامات فنی نشان می‌دهد که نمی‌توان به‌طور کلی خودروهای داخلی را فاقد کیفیت دانست.

معیار مقایسه چیست؟

یکی از محورهای این بحث، نحوه مقایسه خودروهای داخلی با محصولات خارجی است. برخی فعالان صنعت می‌گویند مقایسه یک خودروی اقتصادی با برندهایی مانند مرسدس-بنز، بی‌ام‌و یا لکسوس از اساس قیاس درستی نیست. به باور آن‌ها، هر خودرو باید در کلاس قیمتی و سطح فناوری خود سنجیده شود.

منتقدان اما می‌گویند مسئله فقط مقایسه با خودروهای لوکس نیست؛ بلکه موضوع، انتظارات مصرف‌کننده از ایمنی، دوام، کیفیت مونتاژ و خدمات پس از فروش در برابر قیمت پرداختی است.

دوام در میدان عمل

مدافعان کیفیت خودروهای داخلی به حضور گسترده این محصولات در ناوگان حمل‌ونقل شهری اشاره می‌کنند. خودروهایی که سال‌ها در تاکسی‌رانی و حمل‌ونقل روزانه فعالیت داشته‌اند، از نظر آن‌ها نشانه‌ای از «دوام حداقلی قابل قبول» است.

با این حال، برخی کارشناسان مستقل معتقدند دوام به‌تنهایی معادل کیفیت نیست و شاخص‌هایی مانند سطح ایمنی، مصرف سوخت، فناوری‌های به‌روز و رضایت مشتری نیز باید در ارزیابی لحاظ شود.

نقش قیمت‌گذاری و خدمات

بخش دیگری از این مناقشه به سیاست‌های قیمت‌گذاری بازمی‌گردد. فعالان صنعت می‌گویند قیمت‌گذاری دستوری، شرکت‌های خودروساز را با زیان انباشته روبه‌رو کرده، اما این موضوع الزاماً به معنای تولید قطعه غیراستاندارد نیست؛ چرا که قطعات همچنان زیر نظر نهادهای نظارتی تولید می‌شوند.

در مقابل، برخی مصرف‌کنندگان نارضایتی خود را بیشتر متوجه کیفیت مونتاژ، خدمات پس از فروش و تجربه مراجعه به تعمیرگاه‌ها می‌دانند؛ مسائلی که لزوماً در استانداردهای فنی قابل اندازه‌گیری نیستند، اما در برداشت عمومی از «کیفیت» نقش مهمی دارند.

کیفیت؛ واژه‌ای چندبعدی

به نظر می‌رسد بخشی از اختلاف دیدگاه‌ها به تفاوت در تعریف «کیفیت» بازمی‌گردد. برای تولیدکننده، کیفیت ممکن است به معنای انطباق با استانداردهای فنی باشد؛ برای مصرف‌کننده، کیفیت می‌تواند تجربه مالکیت، میزان خرابی، هزینه نگهداری و ارزش خرید نسبت به قیمت را در بر بگیرد.

در نهایت، این پرسش همچنان باقی است: آیا بحث کیفیت خودروهای داخلی بیش از آنکه مسئله‌ای صرفاً فنی باشد، به فاصله میان انتظارات جامعه و توان فعلی صنعت بازمی‌گردد؟ پاسخ به این پرسش، نیازمند داده‌های مقایسه‌ای شفاف و شاخص‌های قابل اتکاست؛ موضوعی که همچنان محل مناقشه میان صنعتگران، سیاست‌گذاران و مصرف‌کنندگان است.