در حالی که سال‌ها خصوصی‌سازی در صنعت خودرو بیشتر به یک شعار شبیه بود تا یک واقعیت، روند یک‌سال اخیر ایران‌خودرو معادلات را تغییر داده است.

عادل پیرمحمدی، مدیرعامل ایران‌خودرو، اعلام کرد که این شرکت قصد دارد تا سال ۱۴۰۷ سالانه ۲۵۰ هزار خودرو هیبریدی تولید کند تا وابستگی به بنزین کاهش یابد. این طرح در راستای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی‌هاست، اما برای موفقیت آن نیاز به حمایت‌های دولتی و تنظیم شرایط اقتصادی کشور وجود دارد.

بدهی خودروسازان به قطعه‌سازان ۱۵۵ هزار میلیارد تومان شد، اما اقدامات حمایتی و تزریق نقدینگی می‌تواند تولید و کیفیت خودرو را بهبود بخشد. ثبت سفارش‌ها و پیش‌پرداخت‌ها نوید ثبات در زنجیره تأمین را می‌دهد.

آخرین آمار تولید خودرو در ایران نشان‌دهنده تغییرات قابل توجه در عملکرد خودروسازان است. ایران‌خودرو با رشد تولید مواجه شده، در حالی که سایپا کاهش تولید را تجربه کرده است. بخش خصوصی، شامل بهمن موتور و آرین پارس موتور، افزایش تولید چشمگیری داشته‌اند و مدیران‌خودرو و کرمان موتور با کاهش تولید روبه‌رو هستند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که مدیریت منابع، بهبود کیفیت محصولات و استراتژی‌های بازاریابی، کلید ارتقای عملکرد صنعت خودرو خواهد بود.

بازار خودرو ایران تحت تأثیر نوسانات ارزی، افزایش هزینه تولید و کاهش عرضه خودروهای وارداتی با افزایش قیمت خودروهای اتوماتیک و آپشنال مواجه شده است. خودروهای اقتصادی‌تر مانند پراید و تیبا ثبات نسبی قیمت دارند. پیش‌بینی می‌شود در هفته‌های آینده، روند قیمت‌ها همچنان تحت فشار عوامل اقتصادی ادامه یابد.

امیرحسین جلالی، نایب‌رئیس انجمن قطعه‌سازان همگن کشوری، با هشدار درباره تشدید بحران‌های صنعت قطعه‌سازی، از کاهش ۳۰ درصدی تولید قطعات خودرو در پی بی‌ثباتی ارزی و اختلال در فرآیند ثبت سفارش خبر داد. وی با انتقاد از روند پیچیده تخصیص ارز و سیاست‌های دستوری قیمت‌گذاری، توقف تولید در دو ماه آینده را محتمل دانست و خواستار بازنگری فوری در سیاست‌های ارزی و حمایتی وزارت صمت شد. جلالی همچنین با اعتراض به تبعیض میان صنعت خودرو و صنایع فولاد و پتروشیمی تأکید کرد: صنعت قطعه‌سازی بدون اصلاحات ساختاری، تاب مقاومت در برابر بحران‌های فعلی را نخواهد داشت.

عادل پیرمحمدی، مدیرعامل ایران‌خودرو در همایش «بارآفرینی قطعه‌سازان در دل بحران»، با انتقاد از سیاست‌های خام‌فروشی و قیمت‌گذاری دستوری، این اقدامات را عامل محدودیت رشد و نابودی انگیزه تولید دانست. وی صنعت خودرو را بزرگ‌ترین حوزه اشتغال کشور معرفی کرد و از هدف‌گذاری فروش ۴۲۰ هزار میلیارد تومانی ایران‌خودرو در سال جاری خبر داد. پیرمحمدی با اشاره به واردات ۳.۵ میلیارد دلاری بنزین، تولید خودروهای هیبریدی را راهکاری برای کاهش این واردات عنوان کرد و از ظرفیت تولید ۲۵۰ هزار دستگاه خبر داد. وی همچنین ساخت داخل حداکثری و انتقال تکنولوژی را اولویت‌های ایران‌خودرو دانست و رضایت مشتری را رمز موفقیت این شرکت معرفی کرد.

در نشست خبری انجمن صنایع همگن قطعه‌سازان، محمدرضا نجفی‌منش اعلام کرد میزان بدهی خودروسازان به قطعه‌سازان تا پایان تیر ۱۴۰۴ به ۱۵۰ هزار میلیارد تومان رسیده که از این میزان، ۶۰ هزار میلیارد تومان معوقه است.
او با اشاره به وضعیت بحرانی نقدینگی قطعه‌سازان، گفت: به‌رغم پیشنهاد تخصیص ۱۰ همت تسهیلات فوری به دو خودروساز بزرگ، تنها ۷ همت به سایپا تعلق گرفت و ایران‌خودرو از تسهیلات بی‌نصیب ماند.
نجفی‌منش هشدار داد ادامه این روند می‌تواند منجر به بیکاری ۴۰۰ هزار نفر در صنعت قطعه‌سازی شود و زنجیره تأمین خودرو را به مرحله توقف کامل برساند.

دبیر انجمن صنایع همگن قطعه‌سازان خودرو اعلام کرد: ظرفیت تولید قطعه در کشور سالانه برای ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو وجود دارد، اما تیراژ تولید خودروسازان به حدود یک میلیون دستگاه محدود شده است.
آرش محبی‌نژاد با اشاره به بدهی ۵۷۵ همتی ایران‌خودرو و سایپا، از مطالبات ۵۵ هزار میلیارد تومانی قطعه‌سازان خبر داد که ۱۵ درصد آن از بخش خصوصی است.
وی هشدار داد که چک‌های برگشتی، بحران نقدینگی و دیون دولتی که ۲۰ درصد قیمت خودرو را تشکیل می‌دهند، زنجیره تأمین را دچار اختلال کرده‌اند و ۶۴ صنعت وابسته به خطر افتاده‌اند.

در تیرماه ۱۴۰۴، قیمت کارخانه‌ای خودروهای داخلی با تأثیر مستقیم از بحران‌های اقتصادی و سیاسی، از جمله جنگ منطقه‌ای، نوسانات ارزی، و تحریم‌ها، تا ۱۵ درصد افزایش یافت. پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک با قیمت ۹۹۰ میلیون تومان و دنا پلاس توربو اتوماتیک با قیمت ۱,۲۳۰ میلیون تومان از جمله محصولات گران‌تر بازار هستند. این افزایش‌ها در کنار قطعی برق و بالا رفتن هزینه‌های انرژی و حمل‌ونقل، فشار زیادی به بازار خودرو وارد کرده است. همچنین، اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد برخی مدل‌ها تا ۲۰۰ میلیون تومان رسیده که باعث افزایش تقاضا برای خرید در طرح‌های فروش کارخانه‌ای شده است. سیاست‌های آینده و نحوه مدیریت نرخ ارز، تأثیر مهمی بر روند بازار خودرو خواهد داشت.