در شهریور ۱۴۰۴، تولیدکنندگان با چالش‌های متعددی از جمله نوسانات ارزی، کمبود مواد اولیه، قطعی برق و رکود بازار روبه‌رو بودند که روند تولید را کند کرده است.

شاخص میزان تولید محصول یا ارائه خدمات در شهریورماه ۱۴۰۴ معادل ۴۵.۳ واحد محاسبه شده‌است. اگرچه این رقم نسبت به ماه گذشته کاهش ملایم‌تری را نشان می‌دهد، اما برای هجدهمین ماه متوالی همچنان پایین‌تر از محدوده‌ی خنثی (۵۰) قرار دارد و بیانگر تداوم وضعیت رکودی در بخش تولید و خدمات است.

این روزها صنعت‌خودرو و قطعه‌سازی با مشکلات و موانع بسیاری روبه‌رو است که هر کدام راه‌حل‌های مخصوص به خود را نیز دارند.

حال در این شرایط اکبر رنجبرزاده، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی به مهم‌ترین معضل امروز خودروسازان پرداخته و نقطه‌نظرات خود را در این زمینه بیان کرده است.

ارزیابی شما از عملکرد نهادهای سیاست‌گزار در حوزه خودرو از جمله سازمان حمایت و شورای رقابت چیست؟

با فعال‌شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، نخستین نشانه‌های فشار اقتصادی نه در خطوط تولید خودرو بلکه در بازار لوازم یدکی خود را نشان داده است. بررسی‌های میدانی «دنیای اقتصاد» حاکی از آن است که بازار قطعات یدکی این روزها با کمبود گسترده، افزایش قیمت و رفتارهای سوداگرانه روبه‌رو شده و مصرف‌کنندگان در تأمین ابتدایی‌ترین قطعات خودروهای خود درمانده‌اند.

بر پایه داده‌های منتشرشده در ماه نما صنعت خودرو و قطعه سازی شهریور ۱۴۰۴، عملکرد دو خودروساز بزرگ کشور (ایران‌خودرو و سایپا) در حوزه تولید و فروش نشان می‌دهد که با وجود نوسانات تیراژ، بازار خودرو همچنان تحت‌تأثیر فعالیت این دو شرکت است و بیش از ۷۰ درصد از تولید کل کشور را در اختیار دارند. در مهرماه ۱۴۰۴، مجموع تولید خودروهای سواری در کشور نسبت به ماه قبل اندکی کاهش یافته است. با این حال، ایران‌خودرو همچنان در جایگاه نخست تولید قرار دارد و سایپا نیز با فاصله‌ای نه‌چندان زیاد در رتبه دوم ایستاده است.

طی شش ماه گذشته در حالی که سیاستگذاران خودرو، خود را با نوسان قیمتی دو درصدی ایران‌خودرو سرگرم کرده‌اند، سازمان بازرسی کل کشور در نامه‌ای به رئیس قوه قضائیه وضعیت سایپا را بحرانی توصیف کرده و در مورد تبعات اقتصادی و اجتماعی دومین خودروساز بزرگ کشور هشدار داده است.

امروز قطعه‌سازان کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت هدفمند، تسهیلات بانکی ارزان و سیاست‌های پایدار از سوی دولت و خودروسازان هستند تا از مسیر تولید ملی خارج نشوند

شامخ وسایل نقلیه و قطعات وابسته در شهریورماه نشان می‌دهد رکود صنعت خودرو شانزدهمین ماه متوالی خود را تجربه کرده است. شامخ کل گروه خودرو در شهریور تقریبا نسبت به مردادماه ثابت مانده، اما عدد ثبت شده برای آن زیر مرز ۵۰ است. به دلیل ماهیت آهنگی شامخ می‌توان گفت که وضعیت این صنعت همچنان رو به بدتر شدن می‌رود اما سرعت حرکت آن تقریبا ثابت مانده است.

فرآیند واگذاری سهام‌های تودلی ایران‌خودرو و سایپا همچنان ادامه دارد، اما نامه اخیر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) به هیئت دولت، بار دیگر بحث درباره میزان دخالت و نظارت دولت بر دو خودروساز بزرگ کشور را زنده کرده است.

در این نامه که در تاریخ ۲۰ مهرماه ۱۴۰۴ ارسال شده، ایدرو خواستار حفظ حداقل ۲۰ درصد سهم دولت در سهام‌های تودلی این دو شرکت شده و هشدار داده است که واگذاری کامل این سهام بدون رعایت چارچوب قانونی می‌تواند کنترل و نظارت دولت را بر صنایع استراتژیک خودروسازی تضعیف کند.

یکی از چالش‌های ساختاری صنعت خودرو، نبود هماهنگی میان سیاست‌های وزارت صمت، بانک‌مرکزی، سازمان بورس و نهادهای مالی است

در حالی که ترازنامه خودروسازان یکی پس از دیگری با ارقام سنگین زیان انباشته بسته می‌شود، سیاستی قدیمی و پرحاشیه همچنان سایه سنگین خود را بر سر صنعت خودرو گسترانده است: قیمت‌گذاری دستوری.