انجمن قطعه‌سازان خودرو استان تهران در راستای ارتقای دانش مدیریتی و آشنایی فعالان صنعت قطعه‌سازی با آخرین مقررات، کارگاه تخصصی تأمین اجتماعی را برگزار می‌کند.

درحالی‌که بسیاری از صنایع بزرگ کشور هنوز میان شعار خصوصی‌سازی و واقعیت آن سرگردان‌اند، ایران‌خودرو یکی از معدود نمونه‌هایی است که توانسته از این گذرگاه دشوار عبور کند و نشانه‌های احیا و رشد را به نمایش بگذارد. خصوصی‌سازی در این خودروساز نه‌تنها روی کاغذ بلکه در تصمیم‌سازی، چابکی مدیریتی و انضباط مالی نیز اثرگذار بوده است.

در ماه‌های اخیر، ایران‌خودرو توانسته روند تولید خود را به شکل محسوسی افزایش دهد و در برابر نوسانات بازار و سیاست‌های متغیر دولتی، عملکردی باثبات از خود نشان دهد.

سه خودروساز بزرگ ایران شامل ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو در شش ماه نخست سال جاری مجموعاً ۵۶ هزار دستگاه خودرو کمتر از مدت مشابه سال گذشته تولید کرده‌اند.
در این میان، ایران خودرو تنها خودروسازی است که رشد تولید را تجربه کرده و با افزایش ۸.۸ درصدی، ۲۶۳ هزار و ۴۶۸ دستگاه خودرو تولید کرده است. در مقابل، تولید سایپا با کاهش ۳۵.۶ درصدی به ۱۰۹ هزار و ۶۱۹ دستگاه رسید و پارس خودرو نیز تولید خود را با کاهش ۱۶ هزار و ۸۳۵ دستگاهی به ۳۱ هزار و ۵۵۴ دستگاه محدود کرده است.

آمار تولید نشان می‌دهد که در حالی که ایران خودرو توانسته روند صعودی تولید را حفظ کند، دو رقیب دیگر با افت شدید تولید روبه‌رو هستند.

امیرحسین جلالی، رئیس کمیته ارز و گمرک انجمن تخصصی صنایع همگن قطعه‌سازان خودرو کشور با انتقاد تند از وضعیت نابسامان گمرک و سیاست‌های ارزی گفت: خجالت‌آور است که مواداولیه تولیدکننده شش ماه در گمرک بماند و باعث شود خط تولید کارخانه به خاطر همان کمبود قطعه متوقف شود. این شرایط برای کشوری که شعار حمایت از تولید می‌دهد، مایه تأسف است.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۰ همت سرمایه قطعه‌سازان در گمرک قفل شده و هر روز از ارزش آن کاسته می‌شود. این در حالی است که تولیدکنندگان برای حفظ خطوط تولید، ناچار شدند قطعات را با هزینه‌های سنگین از طریق حمل هوایی وارد کنند؛ اقدامی که هزینه تولید را به شکل چشمگیری افزایش داده است.

بسیاری از کارشناسان و فعالان صنعت‌خودرو نسبت به عملکرد شورای رقابت در صنعت و بازار خودرو طی این سال‌ها انتقادهای جدی دارند و خواستار بازنگری در دخالت این شورا در صنعت‌خودرو هستند. حال در این رابطه سعید مدنی، کارشناس صنعت خودرو به بیان نقطه‌نظرات خود پرداخته است.

آیا فرضیه انحصاری بودن صنعت‌خودرو که مبنای قیمت‌گذاری دستوری است و از سوی شورای رقابت اعمال می‌شود، صحیح است؟

صنعت خودروی ایران در حالی وارد دهه‌ای تازه از فعالیت خود می‌شود که هنوز با چالش‌های مزمنی همچون انباشت بدهی، بهره‌وری پایین و وابستگی عمیق به تصمیمات دولتی دست‌به‌گریبان است.

در چنین فضایی، هر سیاست حمایتی یا طرح خصوصی‌سازی، به جای ایجاد رقابت و پویایی، عملاً در مسیر تکرار ساختارهای ناکارآمد گذشته حرکت می‌کند. از سوی دیگر، نوسانات ارزی، ضعف نظارت مالی و نبود هماهنگی میان سیاست‌های صنعتی و تجاری، فضای تصمیم‌گیری را بیش از پیش آشفته کرده است.

خودروسازان بزرگ کشور زیر فشار هزینه‌ها و کمبود نقدینگی فعالیت می‌کنند، در حالی که زنجیره تأمین قطعات نیز از کمبود سرمایه‌گذاری و مشکلات مالی رنج می‌برد.

آینده تولید خودروهای چینی با تحریم‌های تازه، درهاله‌ای از ابهام قرار گرفته است. خودروسازانی که طی یک دهه گذشته با رشد چشمگیر تولید، به بازیگران اصلی عرضه تبدیل شده‌اند، اکنون میان ماندن و ترک بازار ایران بر سر دو راهی قرار دارند. آیا در تعادل بازار تغییری حاصل خواهد شد؟

وزارت صمت باید نگاهش را از «تولید صرف» به «پشتیبانی از ناوگان در حال تردد» تغییر دهد.بررسی‌های میدانی از خطوط تولید و بازار لوازم یدکی نشان می‌دهد که برخلاف سال گذشته، شرکت‌های مونتاژی و خودروسازان بخش خصوصی با افت شدید تولید روبه‌رو شده‌اند. در این میان، فعالان بازار هشدار می‌دهند که اگر روند فعلی ادامه یابد، «بحران قطعه» می‌تواند از خط تولید به نمایندگی‌ها و در نهایت به خانه مصرف‌کننده سرایت کند.

قطعه‌سازان و کارشناسان صنعت خودرو معتقدند گروه سایپا با وجود اجرای سیاست‌های انضباط مالی و کنترل شدید هزینه‌ها، بدون تغییر در رفتار و رویکرد مسئولیت‌پذیرانه وزارت صمت، نخواهد توانست از فروپاشی مالی در ماه‌های آینده جلوگیری کند.

در شرایطی که بخش اعظم هزینه‌های تولید، با توجه به افزایش بیش از ۷۵ درصدی نرخ دلار نیمایی و توافقی و افزایش حدود ۸۵ درصدی نرخ دلار آزاد، رشد یافته است، گروه خودروسازی سایپا با بیش از ۱۶۰ همت زیان انباشته دیگر قادر نخواهد بود با شوک‌های قیمتی جدید از عهده تعهدات مالی خود برآید. کاهش بیش از ۳۰ درصدی تولید سایپا در نیمه اول امسال نیز نشانه‌ای از نزدیک شدن این گروه خودروسازی به مرز فروپاشی مالی است.

سرپرست دفتر صنایع خودرو وزارت صمت، حذف شرط سپرده بلوکه‌شده در طرح‌های فروش ایران‌خودرو را علت اصلی افزایش تقاضا و التهاب اخیر بازار خودرو دانسته است.

اما بررسی داده‌های تولید، فروش و روند بازار نشان می‌دهد ریشه نوسانات بازار خودرو بسیار عمیق‌تر از تغییر در روش ثبت‌نام است.