رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان آذربایجان شرقی در بازدید از غرفه گروه خودروسازی سایپا در بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی خودرو تبریز، عملکرد این گروه را در حوزه نوآوری، تعمیق ساخت داخل و توسعه صنعتی کشور ستود.

صنعت قطعه‌سازی ایران، که ستون فقرات تولید خودرو و یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های اشتغال‌زای کشور به شمار می‌رود، تحت فشار سیاست‌های ناپایدار اقتصادی، مالیات‌های غیرواقعی و افزایش شدید هزینه‌های انرژی قرار گرفته است؛ روندی که به گفته فعالان صنفی، می‌تواند پایه‌های تولید را در این بخش تضعیف کند.

فرهاد بهنیا، سخنگوی انجمن سازندگان قطعات و مجموعه‌های خودرو، هشدار داد: بخش قابل‌توجهی از تصمیم‌گیران صنعتی، درک عمیقی از واقعیت‌های تولید ندارند. سیاست‌ها هر روز تغییر می‌کند — از نرخ ارز گرفته تا مقررات واردات. این بی‌ثباتی بدون تکیه بر تحلیل کارشناسی، به فاجعه‌ای برای بخش خصوصی تبدیل شده است.

داده‌های تازه از تولید خودروسازان ایرانی در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد تنها ایران‌خودرو توانسته روندی صعودی را حفظ کند، در حالی که سایپا و تولیدکنندگان خصوصی با افت چشمگیر تولید مواجه شده‌اند؛ نشانه‌ای از شکاف فزاینده میان خودروسازان دولتی و خصوصی در بزرگ‌ترین بازار خودروی خاورمیانه.
بر اساس آمار رسمی، ایران‌خودرو تولید خود را از ۲۴۸,۲۲۰ دستگاه در نیمه اول ۱۴۰۳ به ۲۶۷,۳۴۷ دستگاه در ۱۴۰۴ رسانده است — رشدی معادل ۷.۷ درصد. تحلیلگران می‌گویند این رشد ملایم اما پایدار نتیجه‌ی کنترل نقدینگی، برنامه‌ریزی دقیق تولید و تمرکز بر عرضه مدل‌های پرتیراژ مانند پژو و دنا بوده است.

در مقابل، سایپا دومین خودروساز دولتی کشور، با افت ۳۲ درصدی تولید به ۱۵۳,۳۲۷ دستگاه سقوط کرده است. منابع صنعتی کاهش نقدینگی، توقف موقت پروژه‌هایی نظیر آریا و شاهین و ناهماهنگی در زنجیره تأمین را از عوامل اصلی این افت می‌دانند.

معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت از اسقاط ۱۱۵ هزار خودرو فرسوده در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۴ خبر داد.

میرزایی، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران گفت: با توجه به رشد هزینه‌ های تولید و افزایش نرخ ارز آزاد، ناچاریم برای حفظ تعادل تولید، حدود ۱۵ درصد افزایش نرخ را تجربه کنیم.

طبق آمار وزارت بهداشت، آلودگی هوا عامل ۳۰ هزار مرگ و میر در سال است و حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان خسارت به دنبال دارد. فاصله زیاد خودروهای داخلی با فناوری روز دنیا و آلایندگی بالای موتورهای این خودروها، یکی از عوامل اصلی این معضل اساسی در کشور است.

ناهماهنگی میان وزارت صمت و بانک مرکزی، تعادل زنجیره تأمین صنعت خودرو را برهم زده و هزینه‌های تولید را به شکل تصاعدی افزایش داده است. در نتیجه، ریسک فعالیت برای خودروسازان خصوصی و واردکنندگان به بالاترین سطح در سال‌های اخیر رسیده است.

کمیته ارز و گمرک انجمن تخصصی صنایع همگن ماشین‌سازی و قطعه‌سازان خودرو کشور (ISMAPA) در نامه‌ای رسمی به دکتر مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، خواستار رفع فوری موانع گمرکی و اجرای اصلاحات ساختاری در این حوزه شد.
در این نامه با اشاره به تأثیر منفی پیچیدگی‌های اداری و رویه‌های غیرضروری گمرکی بر تولید داخلی آمده است: کُندی و توقف در تأمین مواد اولیه و قطعات، ادامه تولید را با مخاطره جدی مواجه کرده است.

کمیته ارز و گمرک انجمن تخصصی صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور در نامه‌ای خطاب به «دکتر عاملی»، معاون صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت، نسبت به مشکلات گسترده در سازوکار تخصیص ارز و ناهماهنگی میان بانک مرکزی، وزارت صمت و خودروسازان اعتراض کرده و هشدار داده است که تداوم این وضعیت می‌تواند روند تأمین قطعات و استمرار تولید خودرو را با وقفه جدی مواجه کند.

کمیته ارز و گمرک این انجمن تأکید کرده است که برخلاف تصور عمومی، صنعت قطعه‌سازی مصرف‌کننده صرف ارز نیست، بلکه به‌عنوان یکی از صنایع «صرفه‌جوی ارزی» کشور عمل می‌کند.

نایب‌رئیس انجمن قطعه‌سازان صنایع همگن استان تهران می‌گوید: سایپا گام‌هایی برای بازگرداندن نظم مالی و ساماندهی پرداخت‌ها برداشته است.