در شرایطی که خودروسازان ایرانی همچنان از تداوم تولید و عبور از بحران سخن می‌گویند، اظهارات تازه برخی فعالان صنعت قطعه، تصویری متفاوت از پشت‌پرده زنجیره تأمین خودرو ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن، قطعه‌سازان میان چک‌های برگشتی، بدهی‌های انباشته و کمبود نقدینگی گرفتار شده‌اند و تنها با اتکا به منابع مالی حاصل از همکاری با سایر خودروسازان، توانسته‌اند خطوط تولید را زنده نگه دارند.

افشین رخشنده، عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران، در سخنانی کم‌سابقه گفته است: «اگر ایران‌خودرو طی یک سال گذشته مطالبات قطعه‌سازان را پرداخت نمی‌کرد، بسیاری از قطعه‌سازان به‌دلیل بدقولی و عدم پرداخت از سوی سایپا، ورشکست می‌شدند.»

محمدرضا نجفی‌منش درباره وضعیت تامین قطعات مورد نیاز خودروسازان اظهار کرد: در حال حاضر از نظر تامین قطعات و توان تولید داخلی، مشکل جدی وجود ندارد و قطعه‌سازان با تمام ظرفیت در حال فعالیت هستند، اما چالش اصلی به موضوع مطالبات معوق از یکی از خودروسازان بزرگ کشور، یعنی سایپا، بازمی‌گردد؛ مسئله‌ای که فشار سنگینی را بر دوش قطعه‌سازان گذاشته و نقدینگی این واحدها را با بحران مواجه کرده است.

افشین رخشنده، عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران، با انتقاد از عملکرد مالی سایپا می‌گوید بخش زیادی از قطعه‌سازان تنها به‌دلیل پرداخت‌های ایران‌خودرو توانسته‌اند به فعالیت ادامه دهند. به گفته او، تأخیرهای طولانی در پرداخت مطالبات از سوی سایپا، صنعت قطعه را تا مرز ورشکستگی پیش برده است.

وی از وضعیت بحرانی نقدینگی در صنعت قطعه‌سازی و فشار ناشی از بدقولی خودروسازان در پرداخت مطالبات سخن گفت.

عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران با اشاره به شرایط دشوار قطعه‌سازان اظهار کرد: اگر ایران‌خودرو طی یک سال گذشته پرداخت‌های خود به قطعه‌سازان را انجام نمی‌داد، بخش قابل‌توجهی از فعالان این صنعت به‌دلیل بدقولی‌ها و عدم پرداخت مطالبات از سوی سایپا، عملاً ورشکست می‌شدند.

عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان مشهد می‌گوید خصوصی‌سازی واقعی، شفافیت مدیریتی و پایان «انفعال» تشکل‌ها، تنها راه خروج سایپا از بحران فعلی است.

محمد سهامیان مقدم، عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان مشهد، ریشه بخش مهمی از مشکلات فعلی سایپا را به سال ۱۳۸۹ و واگذاری مدیریت این شرکت به «افراد غیرمرتبط» نسبت داد و گفت: از آن زمان، سایپا دچار افت شدید عملکرد شد. البته در مقاطع کوتاهی افراد شایسته نیز سکان مدیریت را در اختیار داشتند، اما حضور آنها بسیار کوتاه بود.

او تاکید کرد که سایپا باید «در اسرع وقت» به بخش خصوصی واقعی واگذار شود و مدیریت آن در اختیار افراد حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت قرار گیرد.

امیرحسین جلالی، نایب رئیس انجمن قطعه‌سازان، از ارایه اطلاعات نادرست درباره مقصر جلوه دادن کروز به عنوان عامل کاهش تولید و بحران مالی سایپا انتقاد کرد و خواستار شفاف سازی بیشتر در این زمینه شد.

به گفته وی، شرکت کروز عضو انجمن استان تهران است به همین دلیل، بر خود لازم میدانیم جهت رفع هر گونه سو تفاهم شفاف سازی کنیم.
به گفته آقای جلالی، اواخر سال گذشته در هفته اول اسفندماه نیز یک بار این مسئله مطرح شد و با ابتکار انجمن قطعه سازان، برای روشن شدن موضوع و شفاف سازی جلسه‌ای با حضور معاونت فروش شرکت کروز، اعضای هیئت مدیره انجمن همگن کشوری، مدیرعامل سایپا و معاونان مالی او برگزار شد.

عضو هیئت مدیره انجمن قطعه سازان استان تهران: گرانی خودرو به معنای سود تولیدکننده نیست؛ صنعت خودرو نیازمند تصمیمات فوری و مدیریتی تخصصی است

بهروز حبیبی با اشاره به شرایط دشوار صنعت خودرو و قطعه‌سازی در سال گذشته، اظهار کرد: صنعت خودروسازی کشور در سال ۱۴۰۳ یکی از تلخ‌ترین دوره‌های خود را تجربه کرد و کاهش ۵۰ درصدی تولید در شرکت سایپا آغازگر چرخه‌ای معیوب شد که به صورت دومینویی، کل زنجیره تامین خودرو را تحت تاثیر قرار داد.

در دویست‌وچهل‌وسومین جلسه هیأت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان تهران، موضوع مطالبات قطعه‌سازان، مشکلات پرداخت در گروه سایپا، اصلاح قراردادها و تقویت پیگیری‌های صنفی و رسانه‌ای مورد بررسی قرار گرفت و اعضا بر ضرورت انسجام بیشتر در مسیر مطالبه‌گری تأکید کردند.

در این جلسه، محمد انگورج مدیرعامل شرکت مانیان‌خودرو به همراه مهندس فراهانی مدیر بازرگانی این مجموعه، گزارشی از نیازهای خودروهای تجاری در حوزه تأمین قطعات ارائه کردند. بر این اساس مقرر شد فهرست نیازهای مطرح‌شده به تفکیک حوزه‌های تخصصی جمع‌آوری و پس از انجام مذاکرات با قطعه‌سازان مرتبط، نتیجه به اعضای انجمن اطلاع‌رسانی شود.

گزارش تازه بازوی پژوهشی مجلس از ورود صنعت خودرو به مرحله‌ای جدید از رکود حکایت دارد؛ دوره‌ای که در آن کاهش تولید، اختلال در تامین قطعات، جهش قیمت خودرو و افزایش وابستگی به مونتاژ، همزمان صنعت و بازار را تحت فشار قرار داده است. مرکز پژوهش‌ها هشدار می‌دهد ادامه سیاست‌های فعلی می‌تواند بحران تولید و آشفتگی بازار خودرو را عمیق‌تر کند.

صنعت خودروی ایران در حالی یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های خود را تجربه می‌کند که فعالان زنجیره تأمین، ریشه بحران را نه صرفاً در جنگ و تحریم، بلکه در سال‌ها مدیریت ناکارآمد، قیمت‌گذاری دستوری و فرسایش مالی خودروسازان جست‌وجو می‌کنند؛ بحرانی که اکنون به گفته برخی فعالان این صنعت، از مرحله هشدار عبور کرده و به نقطه «فروپاشی عملیاتی» نزدیک شده است.

بازار خودرو در ایران دوباره ملتهب شده؛ قیمت‌ها بالا می‌روند، نمایشگاه‌ها سردرگم‌اند، خریداران عجله دارند و تولیدکنندگان از کمبود نقدینگی می‌گویند. اما آنچه این روزها در صنعت خودرو جریان دارد، فقط یک نوسان معمول اقتصادی نیست. پشت پرده‌ی جهش قیمت‌ها و آشفتگی بازار، نشانه‌های بحرانی دیده می‌شود که برخی کارشناسان از آن با عنوان «ترک خوردن ستون صنعت خودرو» یاد می‌کنند؛ صنعتی که سال‌ها با حمایت، وام، قیمت‌گذاری دستوری و پیش‌فروش سرپا مانده بود، اما حالا به نظر می‌رسد توان تحمل فشارهای جدید را از دست داده است.