در تازه‌ترین یادداشت تحلیلی انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی استان تهران، تأثیر ترخیص کالا از گمرک بر روند تولید و تأمین قطعات مورد بررسی قرار گرفته است.

در بسیاری از مباحث مرتبط با صنعت خودرو، تمرکز افکار عمومی بر موضوعاتی مانند قیمت خودرو، تولید یا فروش قرار دارد؛ در حالی که یکی از حلقه‌های اثرگذار بر استمرار تولید، فرآیند ترخیص مواد اولیه و قطعات از گمرک است.

علی نژاد رئیس کمیسیون کیفیت و تعالی خودرو انجمن قطعه سازان همگن کشور معتقد است مسئولان، رسانه‌ها و کارشناسان اگر واقعاً به دنبال ارتقای کیفیت خودرو هستند، باید از “نقد پوپولیستی” به سمت “تحلیل سیستمی” حرکت کنند.

وی گفت: نقد لازم است، اما نقد زمانی ارزشمند است که برگرفته‌ از تخصص ، شناخت ریشه‌ها، اولویت‌بندی عوامل و ارائه راهکار منجر شود. جامعه بیش از آنکه به تکرار جمله “کیفیت خودرو پایین است” نیاز داشته باشد، به پاسخ این پرسش نیاز دارد که: “چرا به این نقطه رسیده ایم و برای بهبود آن، هر یک از بازیگران این اکوسیستم چه مسئولیتی بر عهده دارند؟”

دبیر انجمن مدیریت کیفیت ایران معتقد است کیفیت خودرو در خط مونتاژ آغاز نمی‌شود و به کارخانه خودروسازی نیز محدود نیست، بلکه حاصل عملکرد یک زنجیره گسترده شامل طراحی، مهندسی، تأمین مواد اولیه، قطعه‌سازی، مدیریت فرآیندها، نظام‌های ارزیابی، استاندارد‌ها و فرهنگ سازمانی است.

آقای امیر حیدری، گفت: هرگونه ضعف در هر یک از مراحل طراحی، مهندسی، تأمین مواد اولیه، قطعه‌سازی، مدیریت فرآیندها، نظام‌های ارزیابی، استاندارد‌ها و فرهنگ سازمانی، در نهایت بر کیفیت محصول نهایی و میزان رضایت مشتریان اثرگذار خواهد بود.

حمید کحالی، عضو انجمن قطعه سازان استان تهران، مدیرعامل شرکت رنگ‌ و رزین خوش و نایب‌رئیس انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین با اشاره به شرایط دشوار تولید اظهار کرد: در حال حاضر شرکت‌های تولیدی با مشکلات متعددی از جمله قطعی برق و محدودیت در تأمین انرژی روبه‌رو هستند.

به گفته او، حتی اگر کارخانه‌ها بخواهند در روزهای تعطیل نیز تولید را ادامه دهند، باید هزینه‌های سنگین اضافه‌کاری پرداخت کنند، در حالی که شرایط کلی برای تولید مساعد نیست.

تخصیص به‌موقع ارز برای واردات مواد اولیه و قطعات، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای تداوم تولید در صنعت خودرو و قطعه‌سازی است.

هرگونه تأخیر در این فرآیند، علاوه بر افزایش هزینه‌های تولید و خواب سرمایه، زنجیره تأمین را با اختلال مواجه کرده و در نهایت بر تولید، اشتغال و قیمت تمام‌شده محصولات اثر می‌گذارد.

امیر حسین جلالی نائب رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازان استان تهران با اشاره به تفاوت عملکرد دو خودروساز بزرگ کشور در پرداخت مطالبات قطعه‌سازان گفت: ایران‌خودرو با پرداخت‌های منظم و اصلاح دوره‌ای قیمت قطعات، بخش قابل توجهی از مشکلات نقدینگی زنجیره تأمین را برطرف کرده، اما قطعه‌سازان همچنان از وضعیت پرداخت مطالبات در سایپا گلایه دارند.

نائب رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازان استان تهران، اظهار کرد: ایران‌خودرو در حال حاضر مطالبات قطعه‌سازان را در دو نوبت طی هر ماه پرداخت می‌کند و همین موضوع موجب شده بخش عمده‌ای از دغدغه‌های مالی تأمین‌کنندگان این شرکت برطرف شود.

یعقوب دادگراصل،دبیر انجمن مهندسی ساخت و تولید کشور چالش اصلی صنعت قطعه‌سازی ایران را کمبود نیروی متخصص و توان مهندسی عنوان کرد.

وی درباره مهم‌ترین عقب‌ماندگی‌های تولید در صنعت قطعه‌سازی گفت: اگر بخواهیم صادقانه وضعیت این صنعت را ارزیابی کنیم، مهم‌ترین عقب‌ماندگی ما نه در توان مهندسی، بلکه در به‌روزرسانی فناوری‌های تولید است.

علی چنگی، عضو انجمن قطعه سازان استان تهران و مدیرعامل گروه پژوهش صنعت مدرن،  وضعیت فعلی صنعت قطعه را حاصل تناقض میان ظرفیت‌های بازار و موانع اجرایی دانست. به گفته او، اگرچه بازار انحصاری خودرو فرصت مناسبی برای افزایش تولید ایجاد کرده، اما مشکلات اداری، تصمیم‌های متناقض و عملکرد ناهماهنگ دستگاه‌های مختلف، امکان استفاده از این ظرفیت را از تولیدکنندگان گرفته است.

او معتقد است فاصله میان تصمیم‌های مدیران ارشد و عملکرد بدنه اجرایی، یکی از مهم‌ترین موانع فعالیت صنعت است؛ موضوعی که به گفته وی در کنار مشکلات گمرکی، محدودیت‌های بانک مرکزی، مقررات ثبت سفارش و قطعی برق، فشار مضاعفی بر زنجیره تامین وارد کرده است.

سعید صبوری، عضو هیأت‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو استان تهران، معتقد است بخشی از نگاه منفی جامعه به خودروهای داخلی، بیش از آنکه ناشی از کیفیت فنی این محصولات باشد، تحت تأثیر تبلیغات منفی، مقایسه با خودروهای لوکس خارجی و عملکرد نامناسب شبکه خدمات پس از فروش شکل گرفته است.

او با اشاره به اینکه صنعت خودروی ایران در سال‌های گذشته با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی به فعالیت خود ادامه داده، گفت خودروهای تولید داخل استانداردهای اجباری را رعایت می‌کنند و کیفیت آن‌ها نسبت به دو دهه گذشته بهبود یافته است.

جواد مرزبان‌راد، رییس دانشکده مهندسی خودرو دانشگاه علم و صنعت ایران تغییرات مداوم قوانین و تعرفه‌ها را یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی در صنعت خودرو دانست و گفت تولید تنها در شرایطی امکان رشد دارد که از ثبات در سیاست‌گذاری برخوردار باشد.

به گفته او، هم‌زمانی بی‌ثباتی اقتصادی با تغییرات مستمر مقررات، موجب شده سرمایه‌گذاران به جای فعالیت‌های تولیدی بلندمدت، به سمت تجارت و واردات حرکت کنند؛ حوزه‌ای که بازگشت سرمایه در آن به‌مراتب سریع‌تر است.