فعالان صنعت قطعه‌سازی کشور از بهبود نظم پرداخت مطالبات و بهبود نسبی شرایط نقدینگی در دوره مدیریت بخش خصوصی ایران‌خودرو خبر می‌دهند؛ تغییری که به گفته آنان به تداوم تولید و کاهش فشار مالی بر واحدهای قطعه‌سازی کمک کرده است.

محمدرضا نجفی‌منش، رئیس انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازی کشور، گفت تاکنون شکایت قابل توجهی از عدم پرداخت مطالبات از سوی ایران‌خودرو به این انجمن گزارش نشده است.

افشین رخشنده عضو هیات مدیره انجمن قطعه سازان استان تهران و بازرس انجمن با اشاره به آثار قیمت‌گذاری دستوری در صنعت خودرو اظهار کرد: تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد هر زمان قیمت خودرو بدون توجه به واقعیت‌های اقتصادی و هزینه‌های تولید تعیین شده، نتیجه آن کاهش نقدینگی، افزایش بدهی و تشدید زیان در کل زنجیره تولید بوده است.

وی افزود: قیمت‌گذاری تکلیفی در ظاهر با هدف حمایت از مصرف‌کننده انجام می‌شود، اما در عمل نه به نفع مصرف‌کننده است و نه به نفع تولیدکننده. زمانی که قیمت فروش یک محصول پایین‌تر از هزینه تمام‌شده تعیین می‌شود، تولیدکننده با زیان مواجه خواهد شد و این زیان به مرور توان تولید، سرمایه‌گذاری و توسعه را از بین می‌برد.

عضو هیات‌مدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور، اظهارات سیاست‌گذاران درباره «عرضه کافی ورق فولادی در بورس کالا» را عملاً نوعی خبردرمانی توصیف کرد و تأکید کرد که واقعیت بازار با این ادعاها فاصله جدی دارد.

سعید صبوری با اشاره به شرایط تأمین مواد اولیه در زنجیره خودروسازی گفت: تأمین کامل فولاد و مواد اولیه از مسیر بورس کالا در عمل امکان‌پذیر نیست و تولیدکنندگان ناچارند برای ادامه فعالیت، به بازار آزاد متوسل شوند؛ بازاری که به گفته او، هزینه تولید را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.

سخنگوی سابق شورای رقابت معتقد است تفاوت عملکرد امروز دو خودروساز بزرگ کشور را باید در نوع حکمرانی و میزان فاصله آن‌ها از مدیریت دولتی جست‌وجو کرد.

اسماعیل شجاعی، کارشناس صنعت خودرو، با تأکید بر ضرورت خصوصی‌سازی واقعی گفت: مسئله اصلی در اداره بنگاه‌های اقتصادی، شایسته‌سالاری است. تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد بخش خصوصی به دلیل الزام به سودآوری، ناگزیر از استفاده از مدیران متخصص، کنترل هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری است؛ در حالی که در بنگاه‌های دولتی، زیان‌دهی الزاماً به پاسخگویی مدیران منجر نمی‌شود و گاه ساختارهای ناکارآمد تداوم پیدا می‌کنند.

سعید سلطانی، عضو هیأت مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران، با اشاره به چالش‌های پیش‌روی صنعت خودرو و زنجیره تأمین قطعات، خواستار برگزاری نشست‌های تخصصی میان مدیران فعلی، پیشین سایپا و فعالان صنعت قطعه‌سازی شد.

وی با اشاره به حضور مدیران اسبق سایپا در نشست اخیر انجمن قطعه‌سازان گفت: در شرایط سخت و بحرانی کنونی، لازم است مدیران و مسئولانی که سابقه مدیریت در سایپا داشته‌اند را در کنار مدیران فعلی و اعضای انجمن قطعه‌سازان قرار گیرند و طی جلسات مستمر، راهکارهای عملی برای عبور از مشکلات موجود ارائه کنند.

در حالی که طی روزهای گذشته برخی رسانه‌ها گزارش‌هایی درباره کاهش حقوق کارکنان، محدود شدن اضافه‌کاری‌ها و کمبود قطعات در ایران‌خودرو منتشر کرده‌اند، شماری از فعالان صنعت قطعه‌سازی روایت متفاوتی از وضعیت این خودروساز ارائه می‌کنند.

امیرحسین جلالی، نایب‌رئیس انجمن قطعه‌سازان تهران، می‌گوید مهم‌ترین تحول یک سال گذشته در ایران‌خودرو، حفظ روند تولید در شرایط دشوار اقتصادی و منطقه‌ای و همچنین اصلاح روابط مالی با زنجیره تأمین بوده است.

به گفته او، صنعت خودرو در سال ۱۴۰۴ با چالش‌هایی از جمله نوسانات اقتصادی، مشکلات تأمین مواد اولیه و پیامدهای تنش‌های منطقه‌ای روبه‌رو بوده، اما ایران‌خودرو توانسته برنامه‌های تولیدی خود را ادامه دهد.

مهرداد آلان، عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران، با اشاره به تجربه خودروسازان بزرگ جهان، تأکید کرد که تاریخ صنعت خودرو سرشار از شرکت‌هایی است که روزی نماد قدرت صنعتی بودند اما در نتیجه تصمیمات اشتباه به بحران رسیدند و در مقابل، شرکت‌هایی نیز وجود داشته‌اند که توانسته‌اند از دل بحران دوباره احیا شوند.

وی گفت: تقریباً در همه این تجربه‌ها، مشکل اصلی کمبود کارخانه، نیروی انسانی یا حتی بازار نبوده است؛ بلکه نحوه اداره بنگاه و میزان آزادی آن در تصمیم‌گیری اقتصادی نقش تعیین‌کننده داشته است.

سعید صبوری، عضو هیئت‌مدیره انجمن قطعه‌سازان استان تهران، با انتقاد از تداوم سیاست قیمت‌گذاری دستوری در صنعت خودرو گفت: موضوع زیان‌دهی خودروسازان و آثار قیمت‌گذاری دستوری، مسئله تازه‌ای نیست و سال‌هاست فعالان صنعت درباره آن هشدار می‌دهند.

وی افزود: صورت‌های مالی شرکت‌های خودروسازی به‌صورت شفاف در سامانه کدال منتشر می‌شود و اطلاعات مربوط به قیمت تمام‌شده محصولات، میزان زیان و عملکرد مالی شرکت‌ها در دسترس است. با این حال، همچنان شاهد تداوم سیاست‌هایی هستیم که منجر به زیان انباشته بیشتر خودروسازان می‌شود.

مدیرعامل اسبق گروه خودروسازی سایپا با انتقاد از نسبت دادن مشکلات فعلی صنعت خودرو به مدیران گذشته، تأکید کرد که هر مدیری که مسئولیت اداره یک بنگاه را می‌پذیرد، باید پاسخگوی عملکرد دوره مدیریت خود باشد و نمی‌توان تمامی چالش‌های موجود را به گذشته ارجاع داد.

سعید مدنی، مدیرعامل اسبق گروه خودروسازی سایپا، با انتقاد از تداوم قیمت‌گذاری دستوری، تغییرات پی‌درپی مدیران و ضعف تشکل‌های صنفی صنعت خودرو، تأکید کرد که بدون ایجاد ارتباط مؤثر با مراکز تصمیم‌گیری و استفاده از ظرفیت‌های موجود در زنجیره خودرو و قطعه‌سازی، امکان عبور از بحران فعلی وجود ندارد.