افت تولید، افزایش زیان و تشدید فشار نقدینگی در خودروسازی
کد خبر : ۵۲۹۷ | تاریخ انتشار : ۲۶-۰۸-۱۴۰۴ - ۸:۲۳ - ۱۷-۱۱-۲۰۲۵ - ۸:۲۳ | مدت مطالعه: |
نسخه چاپی
گزارش جدید عملکرد هفتماهه خودروسازان و قطعهسازان که از سوی انجمن قطعهسازان استان تهران منتشر شده، تصویری دقیق و نگرانکننده از وضعیت تولید، فروش، سودآوری، نقدینگی و ساختار هزینهای صنعت خودرو در پایان مهرماه ۱۴۰۴ ارائه میدهد.
این گزارش نشان میدهد در حالیکه صنعت خودرو همچنان یکی از بخشهای کلیدی اقتصاد ایران است، اما تولید، فروش و جریان نقدینگی آن با چالشهای جدی و ساختاری مواجه شده است.
خبر قطعه – افت تولید و فروش خودروسازان
بر اساس این گزارش، تولید خودروهای سواری در مهرماه به ۸۴ هزار و ۳۲۴ دستگاه رسید که نسبت به شهریور ۳.۶۴ درصد کاهش یافته است. فروش نیز با افت ۱۶.۵۵ درصدی به ۷۲ هزار و ۷۴۴ دستگاه رسیده و شکاف میان تولید و فروش را به بیش از ۱۲ هزار دستگاه رسانده است.
در مجموع هفتماهه نیز تولید و فروش به ترتیب ۷.۴۸ درصد و ۸.۹۵ درصد کاهش داشتهاند.
گزارش تأکید میکند افزایش خودروهای ناقص و ناتوانی در تکمیل و تحویل بهموقع، مهمترین دلیل کاهش فروش و رشد موجودی انبارها بوده است.
دو عملکرد متفاوت در ایرانخودرو و سایپا
مقایسه وضعیت دو خودروساز بزرگ کشور نشان میدهد که ایرانخودرو در هفتماهه نخست سال توانسته تولید خود را ۹.۷۲ درصد افزایش دهد و سهم بازار را به حدود ۶۴ درصد برساند.
سایپا اما با افت ۳۵.۲۵ درصدی تولید و کاهش جدی توان تأمین قطعه روبهرو شده و سهم بازارش نزولی شده است.
این شکاف عملکردی باعث شده ایرانخودرو در اغلب شاخصها از جمله فروش، خرید داخلی و سهم از بازار، روندی باثباتتر از سایپا داشته باشد.
عملکرد متفاوت گروهها: رشد بهمن در برابر افت سنگین سایپا
در ارزیابی سه گروه اصلی خودروسازی گروه بهمن با رشد ۵۵ درصدی، بالاترین افزایش تولید را ثبت کرده است که عمدتاً به دلیل توسعه محصولات تجاری و سنگین بوده است؛ گروه سایپا اما با افت ۳۵ درصدی تولید، بیشترین کاهش را داشته است. گروه ایرانخودرو رشد مثبت اما محدود ۹.۷ درصدی را تجربه کرده است.
رشد شدید ارزش بازار (ریالی) خودروسازان
با وجود کاهش تولید، ارزش بازار سهام خودروسازان در بورس افزایش چشمگیر داشته است؛ ارزش بازار ایرانخودرو نسبت به سال قبل ۱۰۷ درصد رشد کرده و به ۱۳۴.۸ همت رسیده است. ارزش بازار سایپا نیز با افزایش ۸۷ درصدی به ۷۸.۴ همت رسیده است
افزایش نرخ ارز آزاد، انتظارات تورمی و امیدواری به اصلاح قیمتگذاری از دلایل اصلی رشد ریالی ارزش بازار عنوان شده است. با این حال رشد دلاری کمتر از ریالی بوده که نشان میدهد بخش عمده این افزایش ارزش ناشی از تورم است نه تقویت واقعی عملکرد.
افزایش زیان خودروسازان با وجود بهبود حاشیه سود ناخالص
بررسی صورتهای مالی ششماهه نشان میدهد که زیان خالص ایرانخودرو از ۱۱.۴۸ همت به ۱۳.۵۸ همت رسیده است (افزایش ۱۸.۲۵٪) زیان خالص سایپا از ۸.۳۵ همت به ۶.۸۵ همت کاهش یافته (بهبود ۱۸٪).
در هر دو شرکت، نسبت بهای تمامشده به فروش نزدیک ۱۰۰ درصد بوده و سهم مواد اولیه بیش از ۸۵ درصد از هزینهها را تشکیل میدهد؛ موضوعی که نشان میدهد ساختار هزینهای خودروسازان همچنان بهشدت وابسته به قیمت مواد اولیه و قطعات است.
بیش از ۸۵ درصد بهای تمامشده در هر دو شرکت مربوط به مواد مستقیم مصرفی است. نسبت بهای تمامشده به فروش نیز نزدیک ۱۰۰ درصد گزارش شده است که در ایرانخودرو ۹۹.۴۳ درصد و در سایپا ۹۸.۷۳ درصد بوده است.
این نسبتها نشان میدهد خودروسازان از نظر ساختار هزینهای نسبت به افزایش قیمت مواد اولیه و قطعات بسیار آسیبپذیر هستند و حاشیه سود واقعی ناچیز است
بحران بدهی و فشار نقدینگی
گزارش نشان میدهد بدهی ایرانخودرو به ۲۶۸ همت و نسبت بدهی به فروش به ۱۲۶ درصد رسیده است و بدهی سایپا ۱۸۴ همت و نسبت بدهی به فروش ۳۷۵ درصد است؛ عددی که یک هشدار جدی برای وضعیت نقدینگی این شرکت محسوب میشود.
بیش از ۹۰ درصد بدهیها در هر دو شرکت، بدهیهای جاری و کوتاهمدت بوده و وابستگی شدید آنها به پیشدریافت مشتریان و بدهی به تأمینکنندگان بار دیگر تأیید میشود.
قطعهسازان؛ رشد اسمی فروش، افت در حجم واقعی
فروش ریالی قطعهسازان در هفتماهه سال ۳۷.۹۴ درصد افزایش یافته؛ اما رشد دلاری تنها ۱۱.۱ درصد بوده است.
در مهرماه فروش دلاری قطعهسازان ۳.۷۶ درصد کاهش داشته که میتواند نشانه کاهش تقاضای واقعی در زنجیره خودرو باشد.
طبق گزارش، بخش عمده رشد ریالی ناشی از افزایش قیمت قطعات بوده و نشانهای از رشد تولید در زنجیره تأمین دیده نمیشود.
دادههای منتشرشده نشان میدهد صنعت خودروی ایران در مهر ۱۴۰۴ با مجموعهای از چالشهای عملیاتی و مالی روبهروست که شامل کاهش تولید و فروش، رشد خودروهای ناقص، زیاندهی پایدار، وابستگی شدید به مواد اولیه، رشد بدهیهای کوتاهمدت، افت توان تکمیل کاری در سایپا، کاهش تقاضای واقعی در بازار و رشد ارزش بازار بدون پشتوانه تولیدی است.
در مقابل، افزایش تولید ایرانخودرو و رشد ۵۵ درصدی گروه بهمن، تنها نقاط روشن در چهره این صنعت در نیمه نخست سال محسوب میشود.
متن کامل این ماه نما را می توانید اینجا بخوانید.