بازگشت صنعت خودرو به آستانه رکود؛ افت تولید و کمبود مواد اولیه شامخ را پایین کشید

خبر قطعه – بر اساس این گزارش، از میان ۱۳ مؤلفه مورد بررسی در شامخ آبان، ۱۰ مؤلفه کاهش یافته، دو شاخص افزایش نشان داده و یک مؤلفه تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. هرچند عدد کل شامخ همچنان بالاتر از مرز ۵۰ واحد قرار دارد، اما افت آن نسبت به ماه قبل حاکی از کاهش سرعت بهبود و نزدیک‌شدن صنعت به شرایط رکودی است.

کمبود مواد اولیه یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر صنعت خودرو در این ماه بوده است. شاخص موجودی مواد اولیه با سقوط به ۳۸.۴ واحد، پایین‌ترین سطح ثبت‌شده در شامخ آبان را رقم زده است. این موضوع نشان می‌دهد زنجیره تأمین خودروسازان و قطعه‌سازان تحت فشار فزاینده‌ای قرار دارد؛ فشاری که فعالان صنعت آن را به مشکلات نقدینگی، محدودیت‌های ارزی و بدهی انباشته خودروسازان به قطعه‌سازان نسبت می‌دهند.

تأمین قطعات از مسیر واردات نیز با دشواری‌های بیشتری مواجه شده است. رشد شدید نرخ ارز در آبان‌ماه، هزینه واردات را افزایش داده و از صرفه اقتصادی آن کاسته است. هم‌زمان، بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، همکاری با شرکای خارجی را پیچیده‌تر کرده و دسترسی به قطعات وارداتی را محدود ساخته است.

شاخص «سفارش‌های جدید» نیز کاهش محسوسی را تجربه کرده و از ۶۸.۳ واحد در مهرماه به ۵۵ واحد در آبان رسیده است. شاخص «میزان تولید» هم با افت ۱۱ واحدی به ۴۹ واحد سقوط کرده و به زیر مرز ۵۰ واحد رسیده است؛ نشانه‌ای از کاهش واقعی تولید در این صنعت. آمارهای رسمی تولید خودروهای سواری نیز کاهش ماهانه تولید را تأیید می‌کند.

در بخش فروش، شامخ آبان افت شاخص «میزان فروش محصولات» به ۴۹.۸ واحد را نشان می‌دهد، هرچند آمارهای کدال حاکی از افزایش فروش سه خودروساز بزرگ کشور در این ماه است. تحلیلگران می‌گویند تفاوت میان داده‌های شامخ و آمار خودروسازان بزرگ می‌تواند ناشی از وضعیت ضعیف‌تر سایر خودروسازان و قطعه‌سازان باشد که در محاسبات شامخ لحاظ می‌شوند.

در عین حال، شاخص «انتظارات تولید در ماه آینده» نیز کاهش یافته و به حوالی ۵۰ واحد رسیده است؛ موضوعی که از افت امیدواری فعالان صنعت نسبت به بهبود شرایط در کوتاه‌مدت حکایت دارد. افزایش انتظارات تورمی، نوسانات ارزی و چشم‌انداز نامطمئن اقتصاد کلان از جمله عواملی هستند که بر این بدبینی افزوده‌اند.

با وجود افت تولید و فروش، شامخ نشان می‌دهد شاخص «استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی» در آبان‌ماه به بالای مرز ۵۰ واحد بازگشته است؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، با توجه به مازاد نیروی انسانی و وضعیت مالی نامناسب خودروسازان، تناقض‌آمیز به نظر می‌رسد.

به‌طور کلی، داده‌های شامخ آبان تصویر صنعتی را ترسیم می‌کند که زیر فشار هم‌زمان مشکلات ساختاری، محدودیت‌های مالی و شوک‌های ارزی قرار دارد؛ صنعتی که پس از یک دوره کوتاه بهبود، بار دیگر در آستانه رکود ایستاده است.