وقتی کیفیت فرهنگ میشود؛ خودروسازی ایران در بزنگاه تغییر
کد خبر : ۵۷۶۶ | تاریخ انتشار : ۱۶-۱۰-۱۴۰۴ - ۱۵:۳۱ - ۰۶-۰۱-۲۰۲۶ - ۱۵:۳۱ | مدت مطالعه: |
نسخه چاپی
کمیته تخصصی کیفیت خودرو در انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان استان تهران راهاندازی شد؛ اقدامی که هدف آن خروج صنعت خودرو از چرخهای مزمن از بیکیفیتی است؛ چرخهای که طی سالها اعتماد و رضایت مشتریان نهایی را فرسوده کرده است. اکنون با تشدید رقابت، ورود خودروهای وارداتی و افزایش قدرت مقایسه در بازار، این پرسش جدی مطرح میشود که آیا این کمیته میتواند بهصورت شفاف، عملیاتی و قابل لمس، گرههای ریشهدار کیفیت در صنعت خودرو را باز کند یا نه؟
خبر قطعه – جواد علینژاد، عضو هیاتمدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان تهران، با تاکید بر جایگاه کیفیت در صنعت جهانی خودرو گفت: «کیفیت دیگر یک انتخاب یا مزیت رقابتی نیست، بلکه یک الزام قطعی است. در خودروسازی جهان، کیفیت مستقیماً با رقابت پیوند خورده و برندهایی مانند تویوتا دقیقاً از همین مسیر بازار را در اختیار گرفتهاند.»
او با اشاره به وضعیت صنعت خودرو ایران افزود: «این سوال مطرح است که چرا ما تازه امروز به فکر کیفیت افتادهایم؟ واقعیت این است که هم در خودروسازی و هم در بخش خصوصی، امروز مدیرانی حضور دارند که توسعهمحور فکر میکنند. از سوی دیگر، ورود خودروهای مونتاژی و وارداتی سطحی از کیفیت را وارد بازار کرده که مقایسه را برای مصرفکننده اجتنابناپذیر ساخته است.»
علینژاد با تاکید بر تغییر شرایط بازار تصریح کرد: «وقتی خودروهای وارداتی با نسل چهارم کیفیت، یعنی هوشمندسازی سیستمها و فناوریهای پیشرفته، وارد بازار و حتی نمایشگاهها میشوند، طبیعی است که خودروهای داخلی با آنها مقایسه شوند. در چنین شرایطی، ادامه حیات بدون ارتقای واقعی کیفیت ممکن نیست.»
نسلهای کیفیت و عقبماندگی ساختاری
دبیر کمیته تخصصی کیفیت خودرو انجمن با تشریح مفهوم نسلهای کیفیت گفت: «نسل چهارم کیفیت به هوشمندسازی سیستمها مربوط میشود؛ فناوریهایی مانند رادارهای پیشگیری از تصادف خود بخشی از کیفیت محسوب میشوند. اما ما در ایران نهتنها به نسل چهارم نرسیدهایم، بلکه حتی در لایههای ابتدایی نسل اول هم دچار مشکل هستیم؛ جایی که شفافیت، صداقت و تعامل سازنده بین قطعهساز و خودروساز هنوز شکل نگرفته است.»
وی ادامه داد: «در شرایطی که جهان از این مراحل عبور کرده، اگر ما با سرعت ارتقا ندهیم، بازار را بهطور کامل از دست خواهیم داد. امروز مردم به بازارهای جهانی دسترسی دارند و حق انتخاب برایشان واقعی شده است.»
علینژاد با بازتعریف مفهوم کیفیت گفت: «کیفیت دیگر صرفاً به کنترل کیفیت یا مراجعه به تعمیرگاه محدود نمیشود؛ آپشنها، فناوری، تجربه کاربری و خدمات پس از فروش هم بخشی از کیفیت در نسل جدید به شمار میآیند.»
ال۹۰؛ نمونهای از اکوسیستم درست
عضو هیاتمدیره انجمن با اشاره به تجربه همکاری با رنو اظهار کرد: «سال ۲۰۰۸ که رنو وارد ایران شد، من مدیر مهندسی بودم و در طراحی قطعات اکسل نقش داشتم. رنو طراحی دقیق داشت، مطالبات را بهموقع پرداخت میکرد و نظارت کیفی جدی داشت. نتیجه آن خودرو ال۹۰ شد.»
او افزود: «ال۹۰ در همان کارخانهای تولید میشد که چند قدم آنطرفتر پژو ۴۰۵ با همان قطعهسازان تولید میشد. پس مسئله توانمندی نیست؛ تفاوت در اکوسیستم است. وقتی اکوسیستم کیفیت درست طراحی شود، خروجی هم درست خواهد بود.»
کیفیت؛ قربانی سیاست و اقتصاد
علینژاد با اشاره به مشکلات اقتصادی قطعهسازان گفت: «وقتی خودروساز یک سال پول قطعهساز را نمیدهد و واحدها ناچار به کوچکسازی میشوند، انتظار کیفیت بیمعناست. هزینه کیفیت باید پرداخت شود؛ در غیر این صورت، نتیجه چیزی جز افت کیفیت نخواهد بود.»
وی با انتقاد از سیاستهای غلط سورسیابی افزود: «سپردن قطعهسازی به زیرپلهها و تصمیمات رانتی، صنعت را از درون تهی کرده است. این مغز صنعتی با بزک ظاهری اصلاح نمیشود.»
شفافیت؛ خط قرمز کمیته کیفیت
دبیر کمیته تخصصی کیفیت خودرو با تاکید بر شفافیت گفت: «ما هنوز نمیدانیم چه کسی چه چیزی را کنترل میکند، چرا قطعه معیوب معدوم نمیشود و چگونه وارد بازار آزاد میشود. چرا قطعهسازی با R&D برنده جایزه، تفاوتی با تولیدکننده زیرپلهای ندارد؟»
او با اشاره به امضاهای طلایی و مدیریت دوگانه تصریح کرد: «رانت و تصدیگری دولتی فساد میآورد. در کمیته کیفیت عهد کردهایم شفاف صحبت کنیم، حتی اگر هزینه داشته باشد. اگر قطعهسازی تخلف کند، انجمن ورود میکند؛ همانطور که در صنوف دیگر با متخلف برخورد میشود.»
قیمتگذاری دستوری؛ مانع پنهان کیفیت
علینژاد در پاسخ به تاثیر قیمتگذاری دستوری گفت: «قیمتگذاری تکلیفی کیفیت را نابود میکند. وقتی قیمت فروش کمتر از هزینه تمامشده است، یا تولید متوقف میشود یا کیفیت قربانی خواهد شد. همچنین دوره وصول مطالبات ۱۲۰ روزه، قطعهساز را فقیر میکند و فقر دشمن کیفیت است.»
رسانه؛ بازوی فشار برای اصلاح
وی نقش رسانه را کلیدی دانست و گفت: «اگر با تعامل و مذاکره مسئلهای حل نشود، از رسانه کمک میگیریم. شفافیت ابزار اصلی ماست. هدف این است که صنعت خودرو از متهم بیکیفیتی به نماد کیفیت تبدیل شود؛ همان مسیری که ژاپن طی کرد.»
مسیر چهارمرحلهای کیفیت
علینژاد در پایان با اشاره به فازهای ارتقای کیفیت گفت: «خروج از بحران، تثبیت، توسعه و در نهایت رقابتپذیری و صادرات، چهار مرحله این مسیر است. اگر به این اجماع برسیم که کیفیت یک فرهنگ است، میتوان آن را ساخت؛ هرچند مسیر سادهای نخواهد بود.»