کیفیت در ایران، برآیند سیاستگذاری است نه صرفاً تولید
کد خبر : ۵۹۶۴ | تاریخ انتشار : ۱۸-۱۱-۱۴۰۴ - ۸:۱۷ - ۰۷-۰۲-۲۰۲۶ - ۸:۱۷ | مدت مطالعه: |
نسخه چاپی
در ۲۲ مین همایش ملی و کنفرانس بین المللی مهندسی ساخت و تولید که در محل ساپکو برگزار شد؛ پنل تخصصی “کیفیت خودرو” با حضور جمعی از صاحب نظران این حوزه برگزار شد.
جواد علینژاد، عضو هیأتمدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان تهران، در این همایش با اشاره به جایگاه کیفیت در صنعت خودرو گفت: در سطح جهانی، کیفیت یک موضوع حاشیهای یا تزئینی نیست، بلکه یک مزیت رقابتی پایدار بهشمار میرود. هر خودروسازی که نتواند کیفیت را در سطح انتظار بازار حفظ کند، بهسرعت جایگاه خود را از دست میدهد؛ همانگونه که خودروسازان ژاپنی در بازار آمریکا، با تکیه بر کیفیت، توانستند سهم قابلتوجهی از بازار برندهای سنتی آمریکایی را تصاحب کنند.
وی با تأکید بر تفاوت فضای ایران با بازارهای جهانی افزود: اما در ایران، کیفیت دیگر صرفاً یک مسئله فنی نیست و بهشدت تحتتأثیر عوامل سیاسی، نوع حکمرانی، سیاستگذاریها و حتی رفتارهای اجتماعی قرار دارد. صنعت خودرو در کشور، به دلایل مختلف به یک هدف آسان برای انتقادهای عمومی و سیاسی تبدیل شده است.
خبر قطعه – دبیر کمیته کیفیت انجمن قطعهسازان ادامه داد: در بسیاری از موارد، بدون تحلیل تخصصی و بدون شناخت زنجیره ارزش خودرو، کل صنعت بهصورت یکپارچه زیر سؤال میرود؛ در حالی که کیفیت مفهومی چندبعدی است و نمیتوان آن را به یک بخش خاص یا یک حلقه از زنجیره محدود کرد.
علینژاد با اشاره به ضرورت تعریف علمی کیفیت تصریح کرد: اگر بخواهیم درباره کیفیت بهصورت علمی صحبت کنیم، نخستین گام این است که آن را تعریفپذیر و اندازهپذیر کنیم. کیفیت مفهومی بافتارمحور است؛ به این معنا که کیفیتی که در آلمان تعریف میشود، الزاماً با کیفیتی که در ایران قابل دستیابی است، یکسان نیست. این تفاوت ناشی از زیرساختها، سیاستها و محدودیتهای محیطی است.
وی افزود: کیفیت بهشدت تابع عرضه و تقاضاست. اگر بازار کیفیت را مطالبه نکند یا سیاستهای حاکمیتی اجازه ندهد کیفیت به یک مزیت رقابتی تبدیل شود، نمیتوان انتظار داشت تولیدکننده بهطور پایدار در این مسیر سرمایهگذاری کند.
این عضو هیأتمدیره انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو استان تهران گفت: در کمیته کیفیت انجمن به این جمعبندی رسیدهایم که کیفیت خودرو حاصل عملکرد یک اکوسیستم کامل است؛ از تأمین مواد اولیه و قطعهسازی گرفته تا خودروساز، شبکه خدمات پس از فروش، آموزش مصرفکننده و حتی کیفیت زیرساختهای کشور.
وی با اشاره به نقش عوامل بیرونی در کیفیت خودرو اظهار داشت: برای نمونه، کیفیت سوخت یکی از متغیرهای مهم و اغلب نادیدهگرفتهشده است. وقتی بنزین با گرید پایین در کشور توزیع میشود، اساساً امکان طراحی و تولید موتورهای منطبق با استاندارد یورو ۵ و بالاتر فراهم نیست و این محدودیتی است که خارج از اختیار خودروساز و قطعهساز قرار دارد.
علینژاد درباره اثر تحریمها بر کیفیت خودرو نیز گفت: تحریمها تأثیر مستقیمی بر کیفیت دارند. در بسیاری از موارد، قطعهساز به مواد اولیه یا تجهیزات با گرید بالا دسترسی ندارد و ناچار است از جایگزینهایی استفاده کند که دوام و پایداری کمتری دارند. در یکی از جلسات کمیته کیفیت، قطعهسازی اعلام کرد چسب مورد استفاده در یک قطعه خاص، تنها در اروپا و با یک گرید مشخص تولید میشود و بهدلیل تحریم قابل تأمین نیست. نمونههای چینی این چسب نیز تاریخ مصرف کوتاهی دارند و با توجه به ماندگاری طولانی در گمرک، عملاً با افت کیفیت به خط تولید میرسند.
وی تأکید کرد: در چنین شرایطی، اگر قطعهای پس از مدتی دچار ایراد شود، نمیتوان بهسادگی یک حلقه از زنجیره را مقصر دانست؛ چراکه مسئله، ساختاری و اکوسیستمی است.
دبیر کمیته کیفیت انجمن قطعهسازان، کیفیت خودرو در ایران را اینگونه تعریف کرد: از نظر من، کیفیت در ایران یعنی حداکثر کیفیت قابل ساخت و قابل دسترس، متناسب با محدودیتهای موجود. باید صادقانه مشخص کنیم در چه سطحی قرار داریم و چه برنامهای برای ارتقای گرید کیفی در میانمدت و بلندمدت تدوین کردهایم.
وی با مقایسه وضعیت صنعت خودرو ایران با جهان گفت: صنعت خودرو در دنیا وارد نسل چهارم کیفیت شده است؛ نسلی مبتنی بر هوشمندسازی، دادهمحوری و استفاده از هوش مصنوعی. خودرو دیگر صرفاً یک محصول مکانیکی نیست، بلکه به یک ربات الکتریکی هوشمند تبدیل شده است.
علینژاد در پایان هشدار داد: اگر خودروسازان نتوانند خود را با این تحولات هماهنگ کنند و اگر ساختار حکمرانی صنعت خودرو شفاف، پاسخگو و رقابتی نشود، در آیندهای نهچندان دور با تهدید جدی بقا مواجه خواهند شد؛ تهدیدی که هنوز میتوان با اصلاح مسیر، آن را به فرصت تبدیل کرد.