تورم دوگانه؛ رکود خودرو در کنار جهش حمل‌ونقل عمومی

خبر قطعه – داده‌های رسمی مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که در شهریورماه، اقتصاد کشور با یک «تورم دوگانه» در بخش حمل‌ونقل مواجه شده است؛ کاهش نسبی تورم در بخش خودرو به دلیل رکود شدید تقاضا و جهش قیمت‌ها در بخش حمل‌ونقل عمومی که فشار مستقیم و فزاینده‌ای بر دوش خانوارها به ویژه قشر کم‌درآمد وارد کرده است.

جزئیات کلیدی گزارش تورم شهریور:

• تورم نقطه‌به‌نقطه کل کشور: ۴۵.۳ درصد

• خرید وسایل نقلیه: تورم نقطه‌به‌نقطه این بخش به ۲۷.۹ درصد رسید که به طور محسوسی پایین‌تر از نرخ کل است. تورم ماهانه آن ۲.۸ درصد ثبت شد.

• نگهداری وسایل نقلیه شخصی: تورم نقطه‌به‌نقطه این بخش که شامل هزینه‌هایی مانند سوخت و تعمیرات می‌شود ۳۴.۴ درصد بود.

• حمل‌ونقل عمومی: این بخش با یک جهش قوی قیمتی مواجه شد و تورم نقطه‌به‌نقطه و سالانه آن هر دو به ۵۶ درصد رسید که بسیار بالاتر از میانگین ملی است.

تحلیل روندها:

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که آمار پایین‌تر تورم در بخش خرید و نگهداری خودرو، نه نشانه‌ای از بهبود بازار، بلکه بازتاب «شوک کاهش تقاضا» است. کاهش قدرت خرید خانوارها به دلیل تورم عمومی بالا، باعث عقب‌نشینی آنان از بازار خودروهای نو و به تعویق انداختن هزینه‌های تعمیر و نگهداری شده است. در واقع، کندی رشد قیمت‌ها در این بخش ناشی از رکود معاملات و عدم توانایی مالی مردم است، نه افزایش عرضه یا ثبات اقتصادی.

در مقابل، حمل‌ونقل عمومی به عنوان یک «کالای ضروری و فاقد جایگزین» برای اکثر خانوارها، به ویژه دهک‌های کم‌درآمد، عمل می‌کند. به همین دلیل، افزایش هزینه‌های ارائه این خدمات به سرعت و به طور کامل به مصرف‌کننده منتقل می‌شود و سبد هزینه آنان را تحت فشار مستقیم قرار می‌دهد.

این شکاف در نرخ تورم، تصویری گویا از «تحمیل ریاضت اقتصادی اجباری» به خانوارها ترسیم می‌کند: از یک سو، مردم به دلیل مشکلات مالی از خرید کالاهای بادوام مانند خودرو منصرف شده‌اند و از سوی دیگر، با افزایش شدید قیمت‌ها در بخش‌های ضروری و اجتناب‌ناپذیر مانند حمل‌ونقل عمومی مواجه هستند.