برندگان و بازندگان قیمت گذاری دستوری


کد خبر : ۵۹۳۲ | تاریخ انتشار : ۱۳-۱۱-۱۴۰۴ - ۸:۳۴ - ۰۲-۰۲-۲۰۲۶ - ۸:۳۴ | مدت مطالعه: | نسخه چاپی نسخه چاپی

بازار خودروی ایران سال‌هاست صحنه یک تناقض آشکار است: سیاست‌گذار با شعار حمایت از مصرف‌کننده، قیمت‌ها را سرکوب می‌کند، اما خروجی این مداخله چیزی جز گرانی، کمبود، رانت و ناتوان‌تر شدن مردم نبوده است. «جنگ قیمت‌ها» در بازار خودرو نه یک رقابت سالم، بلکه نتیجه مستقیم تثبیت دستوری قیمت‌ها در بازاری انحصاری و کم‌عرضه است؛ جنگی که برندگان و بازندگانش از پیش مشخص‌اند.

در ظاهر، قیمت‌گذاری دستوری قرار است خودرو را برای مردم ارزان کند. اما در واقعیت، مصرف‌کننده بزرگ‌ترین بازنده این سیاست است. خودرویی که با قیمت مصوب عرضه می‌شود، یا به دست مصرف‌کننده واقعی نمی‌رسد یا پس از عبور از فیلتر قرعه‌کشی، با اختلافی فاحش در بازار آزاد معامله می‌شود. نتیجه روشن است: مردم نه‌تنها ارزان‌تر نمی‌خرند، بلکه هر سال قدرت خریدشان کمتر و فاصله‌شان با بازار خودرو بیشتر می‌شود.

خبر قطعه -در این میان، خودروساز نیز قربانی سیاستی است که او را مجبور به فروش زیر قیمت تمام‌شده می‌کند. زیان انباشته، کاهش سرمایه‌گذاری، افت کیفیت، توقف پروژه‌های توسعه‌ای و وابستگی دائمی به حمایت‌های دولتی، محصول همین نظام معیوب قیمت‌گذاری است. صنعتی که می‌توانست پیشران رشد اقتصادی و اشتغال باشد، به بنگاهی زیان‌ده و بی‌انگیزه تبدیل شده است.

اما اگر مصرف‌کننده و تولیدکننده می‌بازند، سؤال اینجاست: چه کسانی برنده‌اند؟ پاسخ روشن است؛ دلالان و حلقه‌های بالادستی زنجیره تولید. فاصله مصنوعی بین قیمت کارخانه و بازار، رانت بزرگی خلق کرده که مستقیماً به جیب واسطه‌ها می‌رود؛ کسانی که نه ارزشی تولید می‌کنند و نه نقشی در بهبود کیفیت یا افزایش عرضه دارند.

در کنار دلالان، تولیدکنندگان مواد اولیه (که عمدتاً دولتی یا شبه‌دولتی هستند) از دیگر برندگان این جنگ‌اند. در حالی که خودروساز تحت فشار قیمت‌گذاری دستوری له می‌شود، مواد اولیه با منطق بازار، قیمت‌های جهانی یا حتی بالاتر از آن فروخته می‌شود. این عدم توازن، سود را به بالادست منتقل و زیان را به پایین‌دست تحمیل می‌کند.

تثبیت قیمت‌ها و سرکوب بازار، نه‌تنها به نفع مصرف‌کننده نیست، بلکه به زیان اقتصاد کشور تمام می‌شود. تداوم این مسیر، به معنای تعمیق رانت، فرسایش صنعت و ناتوان‌تر شدن مردم برای خرید خودرو است. اگر سیاست‌گذار واقعاً به دنبال حمایت از مردم است، رایک راه حل بیشتر پیش رو ندارد؛ پایان دادن به قیمت‌گذاری دستوری، افزایش رقابت، رشد عرضه و اصلاح ساختار انحصاری بازار. در غیر این صورت، جنگ قیمت‌ها ادامه خواهد داشت؛ جنگی که فقط یک برنده دارد و آن هم مردم نیستند.

دیدگاه شما

آخرین اخبار

واقعیت یا تصور غلط | آیا ترخیص کالا از گمرک فقط یک فرآیند اداری است؟
کیفیت خودرو با شعار و مقصرسازی اصلاح نمی‌شود؛ ریشه‌ها را باید بیان و درمان کرد
کیفیت خودرو؛ مسئله‌ای فراتر از محصول/ چرا باید از «مدیریت کیفیت» سخن بگوییم؟
قیمت مواد اولیه چند برابر شده، اما بازار توان خرید ندارد/ تسهیل تخصیص ارز؛ مطالبه تولیدکنندگان برای حفظ اشتغال
اینفوگرافیک | تخصیص ارز؛ گره مهم در زنجیره تأمین
فتوکامنت | ایران‌خودرو با پرداخت منظم مطالبات، رضایت قطعه‌سازان را جلب کرده است
احیای صنعت خودرو در گرو ثبات سیاسی و تزریق نقدینگی
کیفیت قطعه با تولید سنتی ارتقا نمی‌یابد؛ زنجیره خودرو نیازمند فناوری‌های نوین است
در منطق خودرو سازی ایران ، زنجیره تامین ته خط اولویت مالی قرار دارد!
تولید قطعه زیر سایه خاموشی و بحران ارز؛ هشدار درباره توقف زنجیره تامین خودرو
تصویر منفی از خودروهای داخلی بیش از آنکه فنی باشد، حاصل تبلیغات و ضعف خدمات پس از فروش است
هشدار درباره آینده صنعت خودرو؛ «تغییر مداوم قوانین، تولید را به حاشیه و سرمایه را به سمت واردات برده است»
نخستین جلسه کمیته کیفیت و استانداردسازی برگزار شد؛ مهندس علی‌نژاد سکاندار کمیته شد
فناوری نانو در خدمت قطعه‌سازان؛ راهکاری برای کاهش هزینه تولید و ارتقای کیفیت محصولات
برگزاری نخستین جلسه کمیته ارز و گمرک در دوره جدید؛ مهندس جلالی رئیس کمیته شد
درخواست بازنگری فوری قیمت قطعات در پی افزایش هزینه‌های تولید
سرمایه‌گذاری، نقدینگی، فناوری و نیروی انسانی؛ چهار بحران همزمان صنعت خودرو
«کیفیت در پرداخت» حلقه مفقوده صنعت خودرو است؛ بی‌نظمی مطالبات، کیفیت قطعات را تهدید می‌کند
صنعت خودرو از شوک جنگ عبور می‌کند؟ تولید هنوز ۳۰ درصد پایین‌تر از سال گذشته است
کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار؛ آیا تب سوداگری در بازار خودرو فروکش کرده است؟
بازار قطعه‌سازی رقابتی است/ ۱۸۰۰ قطعه‌ساز فعال و رقیب در کشور داریم
ارز برای تولید نمی دهند اما خودرو وارد می کنند!