برنامه افزایش تولید خودرو سال ۱۴۰۳ شکست خورد

سه خودروساز بزرگ کشور در سال ۱۴۰۳ مجموعاً ۸۹۷٬۶۲۷ دستگاه خودروی سواری تولید کردند. این عدد گرچه حدود ۳۱ درصد کمتر از هدف‌گذاری ۱٫۳ میلیون دستگاهی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) بود، اما در مقایسه با تولید سال ۱۴۰۲ (۹۱۹٬۴۹۹ دستگاه) تنها ۲٫۴ درصد کاهش داشته و نشان‌دهنده ثبات نسبی صنعت خودرو در شرایط دشوار است.

جزئیات عملکرد شرکت‌ها:

• ایران‌خودرو

• تولید کل: ۵۳۷٬۴۲۹ دستگاه

• رشد نسبت به سال ۱۴۰۲: ۰.۳ درصد افزایش

• بیشترین تولید: پژو با ۱۶۹٬۳۳۵ دستگاه (کاهش ۳۷ درصدی)

• رشد شاخص: سورن با ۱۳۶٬۰۰۶ دستگاه (بیش از دو برابر)

• سایپا

• تولید: ۲۵۶٬۹۷۱ دستگاه

• کاهش نسبت به سال قبل: ۹.۴ درصد

• بیشترین سهم: خانواده X200 (تیبا، کوئیک، ساینا) با ۲۰۸٬۰۹۸ دستگاه (کاهش ۱۰.۶ درصدی)

• پارس‌خودرو

• تولید: ۱۰۳٬۲۲۷ دستگاه

• افزایش: ۳ درصد نسبت به سال قبل

• بیشترین تولید: گروه Q200 با ۶۸٬۳۴۵ دستگاه (کاهش ۱۲.۷ درصدی)

• وضعیت ماه پایانی سال:

در اسفند ۱۴۰۳، تولید ماهانه نسبت به بهمن با ۲.۵ درصد کاهش همراه بود.

• ایران‌خودرو: ۵۹٬۷۷۸ دستگاه (افزایش ۴.۵ درصدی)

• سایپا: ۱۹٬۵۸۴ دستگاه (کاهش ۱۵.۸ درصدی)

• پارس‌خودرو: ۸٬۲۹۷ دستگاه (کاهش ۱۲.۴ درصدی)

• چرا تولید از هدف عقب ماند؟

عقب‌ماندن از هدف‌گذاری صمت را باید در مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجرایی و زیرساختی جست‌وجو کرد:

1. مشکلات ارزی:
   در نیمه نخست سال ۱۴۰۳، تخصیص ارز به خودروسازان به‌شدت محدود شد. در زمستان نیز با حذف ارز نیمایی، هزینه‌های تأمین قطعات و مواد اولیه افزایش یافت و واردات به مشکل خورد.

2. تأخیر در اصلاح قیمت خودرو:
   با وجود افزایش هزینه‌ها، قیمت خودروها تا آبان ۱۴۰۳ تغییری نداشت. این تأخیر ۱۸ ماهه، زیان خودروسازان را افزایش داد و بر تولید اثر گذاشت.

3. قطعی برق در تابستان:
   خاموشی‌های تابستانی در خطوط تولید باعث توقف‌های مکرر و افت تیراژ شد.

4. بدهی به قطعه‌سازان:
   تا پایان سال ۱۴۰۳، بدهی خودروسازان به زنجیره تأمین به ۱۲۵ هزار میلیارد تومان رسید. این بدهی بالا، تأمین قطعه را دشوار و برنامه تولید را مختل کرد.

5. حذف خودروهای پرتیراژ:
   مدل‌هایی مانند پژو پارس به دلایل مالی از چرخه تولید خارج شدند. اگرچه این تصمیم از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر بود، اما بر کاهش آمار کلی تولید تأثیر گذاشت.

در حالی‌که صنعت خودرو از هدف‌گذاری رسمی فاصله گرفت، اما حفظ تیراژ تولید در سطح نزدیک به ۹۰۰ هزار دستگاه با وجود فشارهای شدید، یک نقطه مثبت مهم است. تثبیت برخی محصولات، افزایش تولید در برخی مدل‌ها و کنترل افت کلی، نشان می‌دهد که صنعت خودرو در سال ۱۴۰۳ تلاش کرد مسیر خود را حفظ کند.

با اصلاح سیاست‌های ارزی، توجه به نقدینگی زنجیره تأمین و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای تولید، می‌توان در سال ۱۴۰۴ انتظار بازگشت به مسیر رشد را داشت.