بدون اصلاح سیاستهای ارزی، قیمت خودرو مهار نمیشود
کد خبر : ۳۷۴۱ | تاریخ انتشار : ۲۳-۰۲-۱۴۰۴ - ۱۶:۳۶ - ۱۳-۰۵-۲۰۲۵ - ۱۶:۳۶ | مدت مطالعه: |
نسخه چاپی
با وجود افزایش تولید خودرو در سالهای اخیر، نوسانات نرخ ارز همچنان یکی از اصلیترین عوامل افزایش قیمت تمامشده خودرو و قطعات در ایران است. وابستگی تولیدکنندگان داخلی به واردات مواد اولیه، ماشینآلات و قطعات نیمهساخته، موجب شده هر تغییر در نرخ ارز، مستقیماً بر هزینه تولید اثر بگذارد. این در حالی است که سیاستهای ارزی و صنعتی کشور اغلب با یکدیگر همراستا نیستند؛ مسئلهای که چالشهای جدی برای صنعت خودرو و قطعهسازی بههمراه داشته است.
مهندس مهرداد الان، عضو هیئتمدیره انجمن قطعهسازان تهران و مدیرعامل شرکت سیف صنعت، در گفتوگویی اختصاصی در پادکست«باند مخصوص» تأکید کرد نرخ ارز، مهمترین عامل پنهان در افزایش هزینه تولید خودرو و قطعات در ایران است.
نرخ ارز فقط یک عدد در تابلوی صرافی نیست. وقتی در مورد قیمت تمامشده خودرو صحبت میکنیم، باید بدانیم که حتی پیچ و مهرهای که ظاهراً داخلی تولید میشود، به ابزار وارداتی، ماشینآلات خارجی و مواد اولیهای وابسته است که با ارز تأمین میشوند.
به گفته وی: بخش زیادی از هزینههای تولید، به شکل مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر نرخ ارز است؛ حتی در قطعاتی که به ظاهر کاملاً داخلیسازی شدهاند. وی هشدار داد: تداوم نوسانات ارزی میتواند کل زنجیره تولید خودرو را دچار اختلال کند.
تخصیص ارز؛ سامانهای برای بیعدالتی
آلان در ادامه گفت: عملکرد سامانههای تخصیص ارز یکی از گلوگاههای بحرانی صنعت است و افزود:متأسفانه امروز سامانههای رسمی تخصیص ارز، با رویههای غیرشفاف و غیرپاسخگو، تولیدکننده واقعی را در صفهای بلندمدت و پرریسک قرار میدهند؛ در حالیکه افرادی بدون پشتوانه تولید و صرفاً با مجوز صوری، ارز را زودتر دریافت میکنند. این یعنی توزیع رانت به جای حمایت از تولید.
وی تأکید کرد: بسیاری از قطعهسازان، ماهها در انتظار تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه هستند، در حالیکه پرداخت نکردن بهموقع مطالبات از سوی خودروسازان، توان مالی شرکتها را برای تأمین ارزی کاهش داده است.
مهاجرت نیروی متخصص؛ پیامد خاموش بیثباتی اقتصادی
مدیرعامل شرکت سیف صنعت با اشاره به روند رو به رشد مهاجرت نخبگان صنعتی گفت: وقتی یک کارشناس یا مهندس خبره خط تولید را ترک میکند، فقط یک نفر از مجموعه نمیرود؛ بلکه دانش و مهارتی میرود که جایگزین ندارد. بعضی از این افراد طراح قطعات یا متخصص نگهداری ماشینآلات خاص هستند. نبود آنها یعنی توقف یا کندی تولید.
وی معتقد است : ادامهی نوسانات ارزی و نبود چشمانداز روشن، انگیزهی ماندن و سرمایهگذاری در صنعت را بهشدت کاهش داده است.
راهکارها: شفافیت ارزی، سیاست تکنرخی و تخصیص هدفمند
مهرداد آلان به راهکارهای ممکن برای برونرفت از این وضعیت اشاره کرد و گفت: دولت باید به جای مداخله روزانه در نرخ ارز، به سمت ثبات و شفافیت حرکت کند. تکنرخی شدن ارز، پایان دادن به تصمیمات شبانه، و تخصیص ارز به تولیدکننده واقعی، مهمترین گامهایی است که میتواند به بازگشت آرامش به صنعت کمک کند.
وی همچنین گفت: در غیاب این اصلاحات، صرفاً با تزریق منابع ارزی یا کنترل مقطعی قیمت دلار، نمیتوان انتظار بهبود بلندمدت در صنعت خودرو را داشت